عملكرد بسياري از روابط عموميها در مواجهه با رسانهها در حال حاضر با چالشهايي مواجه است كه خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) آنرا در گفتوگو با مديران روابط عمومي، كارشناسان و استادان دانشگاه مورد بحث و بررسي قرار داد؛ مواردي چون دستچين شدن رسانهها، انتخاب مديراني كه بهجاي اتصال روابط بيرون و درون مجموعه، انگار موظفند انقطاع را در اين زمينه ايجاد كنند، انتصاب مديران فاقد بينش واقعبينانه كه هرگونه نقدي را بر سازمان متبوع خود تحمل ندارند و...
مسوولان روابط عمومي از نياز و تقاضاي مخاطبان درك كمي دارند
به گفتهي يك عضو هيات علمي دانشگاه، علت نداشتن عملكرد خوب در برخي روابط عموميهاي دولتي اين است كه مسوولان روابط عمومي از داخل سازمان هستند و به عبارتي كمتر ميتوانند نيازها و تقاضاي مخاطبان روابط عمومي را درك كرده و آنها را برآورده كنند.
دكتر سيدوحيد عقيلي معتقد است: در دانشگاههاي ما هنوز دورههاي كارشناسي ارشد و دكتري روابط عمومي وجود ندارد، البته هر كسي داراي مدرك علمي روابط عمومي باشد، حتما به اين معني نيست كه در كارش موفق است.
ترس از انتقاد، به برخوردهاي سليقهيي روابط عموميها با رسانهها منجر ميشود
يك مدير روابط عمومي نيز با تاكيد بر اين كه نداشتن خروجي موثر و مناسب در روابط عموميها نميتواند دليل بر عملكرد ضعيف آنها باشد، گفت: ممكن است در سازماني سياست مدير ارشد سازمان اين باشد كه به صورت بسته عمل كند، اين خود موجب ميشود مدير روابط عمومي خود را با خواستههاي مدير سازمان منطبق كند كه اين عامل در نهايت موجب ميشود تا شاهد خروجي مناسبي توسط آن روابط عمومي نباشيم.
ديدگاههاي سياسي برخي مديران روابط عموميها موجب برخورد سليقهيي آنها با رسانهها ميشود
مدير روابط عمومي و امور بينالملل سازمان خصوصيسازي گفت: به دليل ديدگاههاي سياسي كه در برخي روابط عموميها و مديران آنها وجود دارد، آنها در تعامل با رسانهها سليقهيي عمل ميكنند.
سيدجعفر سبحاني معتقد است: متاسفانه در برخي مواقع شاهديم مديران روابط عمومي دستگاهها با ارتباط نزديكي كه با رييس دستگاه دارند، به اين پست منصوب ميشوند؛ بنابراين برخي از آنها آموزش و تخصص لازم را ندارند و نميتوانند موفق عمل كنند.
روابط عموميها به شفافسازي و اطلاعرساني بههنگام حساسيت كمي نشان ميدهند
مدير كل روابط عمومي وزارت امور اقتصادي و دارايي گفت: داشتن مشاور براي هر مدير روابط عمومي براي انجام فعاليتها يكي از مواردي است كه ضرورت آن بسيار احساس ميشود.
محسن اشرفپور دربارهي برخورد سليقهيي برخي مديران روابط عمومي با رسانهها گفت: برخي روابط عموميها فقط با رسانههاي همجهت با خود ارتباط برقرار ميكنند.
به گفتهي وي اگر مقام بالا دست يك سازمان به روابط عمومي اعتقاد داشته باشد و اهميت آن براي سازمان شناخته شده باشد، امكانات و شرايط لازم را براي روابط عمومي مهيا ميكند تا آنها بتوانند عملكرد و خروجي مناسبي داشته باشند.
تحصيلات آكادميك ما در رشتهي روابط عمومي كاربردي نيست
محمودرضا منتظري نيز يكي ديگر از مديران روابط عمومي است كه در اين باره به خبرنگار ايسنا گفت: متاسفانه تحصيلات آكادميك ما در رشتهي روابط عمومي كاربردي نيست و دروسي كه در آنجا تدريس ميشوند، در عمل كارآيي و كاربرد چنداني ندارند.
انتظار برخي مديران از روابط عموميها، انتظار تبليغاتي است تا اطلاعرساني
يك مدرس دانشگاه معتقد است: بخشي از اين موضوع به نوع نگاه به روابط عموميها در ساختار مديريتي و سازماني مربوط ميشود؛ زيرا متاسفانه توقع و انتظار برخي مديران از روابط عموميها، انتظار تبليغاتي است تا اطلاعرساني.
دكتر علياصغر محكي در اين باره تاكيد كرد: نداشتن نگاه راهبردي در پرداختن به امور، به كاركرد نامناسب در روابط عمومي انجاميده است.
مديران روابط عمومي اغلب با رشتههاي غير تخصصي وارد اين پست شدهاند
مدير روابط عمومي شبكهي راديويي تهران گفت: مديران روابط عمومي اغلب با رشتههاي غير تخصصي وارد اين پست شدهاند؛ بنابراين مطمئنا دانش و افق نگاه آنها بسيار محدود خواهد بود و نميتوانند رسالتهاي واقعي خود را در اين حوزه به خوبي اجرا كنند.
به گفتهي قهرمان عباسي متاسفانه در هر موسسه و نهادي در كشور كه روابط عمومي وجود دارد، مستقيما زير نظر مدير آن سازمان اداره ميشود؛ در حالي كه فكر ميكنم روابط عمومي يك واحد كاملا مستقل است و در عين حال منافع آن شركت يا نهاد را در نظر دارد و نبايد تحت سيطرهي مدير آن جا باشد؛ زيرا روابط عمومي بازوي راست يك موسسه يا نهاد محسوب ميشود.
حمايت و پشتيباني لازم از روابط عموميها انجام نميشود
مدير كل روابط عمومي وزارت ارتباطات و فنآوري اطلاعات گفت: ترس از انتقاد يكي از عواملي است كه موجب ميشود روابط عموميها با رسانههايي كه از آنها انتقاد ميكنند تعامل كمتر داشته باشند يا سليقهيي برخورد كنند.
محمود هراتياننژادي با اشاره به اين كه حمايت و پشتيباني لازم از روابط عموميها انجام نميشود، گفت: اگر مديران در هر پستي فاقد آموزش، تجربه و تخصص لازم باشند، اهداف اصلي سازمان تحقق نخواهد يافت.
برخي مديران با حرفهي روزنامهنگاري آشنايي چنداني ندارند
يك عضو هيات علمي دانشگاه گفت: در برخي مواقع شاهديم مديراني در پست روابط عمومي بر سركار ميآيند كه با حرفهي روزنامهنگاري آشنايي چنداني ندارند و اين موضوع قطعا در عملكرد آنها موثر است.
دكتر مهدخت بروجردي گفت: قطعا وضعيت موجود وضعيت مطلوبي نيست و هنوز جايگاه روابط عمومي در كشورمان تثبيت نشده است.
وي ادامه داد: بايد بپذيريم هر رسانه نمايندهي قشري از مردم است و برخورد گزينشي يعني محروم كردن آن قشر از دانستن اطلاعات و اين ميتواند بدترين برخورد يك روابط عمومي به حساب آيد.
مديران ارشد در انتخاب مديران روابط عمومي دقت و اهميت لازم را نميدهند
مهدي روحاني - عضو هيات علمي دانشگاه - گفت: مديران سازمانها و وزارتخانهها مقصران اصلي هستند كه براي انتخاب مديران روابط عمومي دقت و اهميت لازم را نميدهند و اين خود موجب انتخاب افراد غير متخصص براي سمت مدير روابط عمومي ميشود.
به اعتقاد وي مديران عالي سازمانها و وزارتخانهها نسبت به نقش روابط عموميها وجايگاه آنها توجيه نيستند و همين عامل خود باعث ميشود تا در انتخاب مدير روابط عمومي دقت لازم را نداشته باشند و سليقهيي اقدام به انتخاب مديران كنند.
جابهجايي مديران ارشد سازمان خود موجب تعويض و جابهجايي سليقهيي مديران روابط عمومي ميشود
مدير كل روابط عمومي وزارت جهاد كشاورزي گفت: جا به جايي مديران ارشد سازمان كه خود موجب تعويض و جا به جايي سليقهيي مديران روابط عمومي ميشود و اين از جمله دلايلي است كه به عدم كارآيي مثبت و خروجي مناسب توسط روابط عموميها ميانجامد.
محمدحسين انصاريفرد با بيان اين كه مديران روابط عمومي، بايد از امكانها و ظرفيتهاي خود به بهترين نحو استفاده كنند، اظهار داشت: هنر به كارگيري ظرفيتها و امكانات موجود، يكي از مواردي است كه بايد روابط عمومي به آن توجه داشته باشند.
به اعتقاد او تصور برخي روابط عموميها نيز اين است كه رسانهها به دليل مسلح بودن به قلم قصد سوء استفاده از موقعيتشان را دارند و اين موجب ميشود كه اعتماد كاملي به آنها نداشته باشند و اين نيز خود يكي ديگر از دلايل اين امر به شمار ميرود، در حالي كه با نزديكي رسانهها به بخش اجرا اين ديدگاه اصلاح خواهد شد.
هنوز الگو و مدل خوبي براي روابط عموميهايمان نداريم
مدير كل روابط عمومي بانك كشاورزي نيز در اين باره به خبرنگار ايسنا گفت: نگرشهاي مديريتي و مباحث فرهنگي از فاكتورهايي است كه موجب نداشتن كاركرد مناسب و موثر در روابط عموميها شده است.
قاسم محمدي با بيان اين كه متاسفانه به روابط عمومي دركشور ما و اهميت و نقشي كه آنها ميتوانند در سازمان مربوطه داشته باشند، توجه چنداني نميشود، اظهار كرد: با توجه به اين كه مدت زماني از عمر روابط عمومي در كشورمان ميگذرد، هنوز الگو و مدل خوبي را براي روابط عموميهايمان نداريم.
*سياستگذاري مدير ارشد سازمان در عملكرد روابط عموميها موثر است
يك كارشناس روابط عمومي سياستگذاري مدير ارشد سازمان را از مهمترين عوامل در اين زمينه ذكر كرد و گفت: بعضي اوقات مدير ارشد سازمان از شفافسازي يا انتقاد، ترس و واهمه داشته و همين عامل خود موجب ميشود روابط عموميها و مديران آنها نتوانند عملكرد مفيد و موثري داشته باشند و اين خود به عنوان سياست سازمان به روابط عموميها ديكته ميشود.
حسين امامي سياستگذاري مدير ارشد سازمان را از ديگر موارد در اين زمينه عنوان كرد و گفت: بعضي اوقات مدير ارشد سازمان از شفافسازي يا انتقاد، ترس و واهمه داشته و همين عامل خود موجب ميشود روابط عموميها و مديران آنها نتوانند عملكرد مفيد و موثري داشته باشند و اين خود به عنوان سياست سازمان به روابط عموميها ديكته ميشود.
متاسفانه در كشورمان روابط عمومي را با تبليغات اشتباه گرفتهايم
به گفتهي عبدالله نصيري كه يكي ديگر از مديران روابط عمومي است، متاسفانه در كشورمان روابط عمومي را با تبليغات اشتباه گرفتهايم و اين در حالي است كه مديران روابط عموميها بايد علاوه بر شناساندن سازمان و وظايف آن، داراي تحصيلات و مدارك دانشگاهي نيز باشند.
داشتن تحصيلات آكادميك براي مديران روابط عمومي سازمانها مهم است
يك مدرس دانشگاه گفت: متاسفانه سيستمي كه در جامعه حاكم است، اجازه نميدهد روابط عموميها بتوانند به صورت مستقل عمل كنند.
حوريه دهقانشاد معتقد است: روابط عمومي هر سازمان به عنوان نهادي است كه در پي كسب منافع آن سيستم است؛ درنتيجه فعاليتهاي آن هم در راستاي اهداف سيستم انجام ميشود؛ بنابراين انعطافي نخواهد داشت و از طرفي اين عدم انعطافپذيري اجازه نميدهد در راستاي منافع مخاطبانش گام بردارد.
برخي مديران روابط عمومي سازمانها با اين حوزه آشنايي چنداني ندارند
يك مدرس دانشگاه گفت: مديران روابط عمومي، بايد با حرفهي روزنامهنگاري به خوبي آشنا باشند؛ اين در حالي است كه متاسفانه برخي مديران روابط عمومي سازمانها با اين حوزه آشنايي چنداني ندارند؛ بنابراين طبيعتا در كار خود و از طرفي در ارتباط با رسانهها نيز با مشكل مواجه ميشوند.
بيتا شاهمنصوري تاكيد كرد: اين عوامل ناشي از حاكميت غلط بر روابط عمومي در سيستم اداري ماست؛ انتقاد يا تعريف مناسب و به جاي يك رسانه از سازمان اهميت چنداني نبايد داشته باشد، بلكه مهم ارتباط درستي است كه بايد در اين بين حاكم باشد و نياز گروه مخاطب را نشان دهد، اما به دليل روابط غلط حاكم، متاسفانه در كشور ما برخي رسانهها به بنگاههاي اقتصادي تبديل شدهاند كه فقط وظيفهي جذب آگهي را عهدهدار هستند.
متاسفانه از حوزههاي ديگر وارد پست مديريتي روابط عموميها ميشوند
يك مدرس دانشگاه گفت: براي سازمانها كسب منافع مهم است و با رسانههايي ارتباط برقرار ميكنند كه بتوانند آنها را به اين هدف برسانند؛ اگر به حوزهي روابط عمومي استقلال بيشتري داده شود و به آنها فقط به عنوان بخش تشريفات و تبليغات نگاه نشود و از طرفي جايگاه سازمان به لحاظ مديريت و بودجه ارتقا پيدا كند، قطعا اين موضوع موثر بوده و ميتواند نتايج خوبي داشته باشد.
دكتر علياصغر كيا اظهار كرد: متاسفانه در برخي روابط عموميها مديران تخصص و تجربهي كافي ندارند؛ زيرا از حوزههاي ديگر وارد اين حوزه ميشوند.
وي نبود باور صحيح مسوولان ردهي اول در رابطه با جايگاه و مسووليتهاي اصلي روابط عمومي را مهمترين عامل در اين زمينه دانست و آموزش مديران روابط عمومي و مطرح كردن مباحث مديريت بحران را از مواردي برشمرد كه بايد در روابط عموميها به آن توجه شود؛ چراكه اين موضوع ميتواند براي مديران كمك موثري باشد و آنها را در انجام صحيح وظايف كمك كند.
يكي ديگر از مديران روابط عمومي با بيان اين كه روابط عموميها بايد ارتباط و تعامل مناسبي با رسانهها داشته باشند، گفت: روابط عموميها بايد بيش از گذشته در جهت بهبود ارتباط رسانهيي تلاش كنند و در جستوجوي تعامل مناسبي با آنها باشند؛ زيرا به طور قطع، اين به نفع خود آنهاست.
محمدرضا مهرانديش با اشاره به روابط عموميهايي كه بعضا برخورد سليقهيي با رسانهها دارند، گفت: روابط عموميها نبايد از انتقاد هراسي داشته باشند؛ زيرا انتقاد مناسب و به جا زمينهي رشد و شكوفايي را براي سازمان مربوط فراهم ميكند.
اما نايب رئيس انجمن روابط عمومي با بيان اين كه روابط عمومي مانند هر فعاليت ديگري به يكسري زيرساخت نياز دارد كه اگر فراهم نشوند اين واحد نميتواند وظيفهي خود را به درستي انجام دهد، اظهار كرد: يكي از اين زيرساختها خود مديريت روابط عمومي است؛ به اين معنا كه اگر در يك واحد روابط عمومي مديريت متخصص و با تجربه مستقر نباشد، به طور قطع اين زيرساختها به وجود نميآيند و اگر هم به وجود آيند آسيب خواهند ديد؛ اين مشكل در حال حاضر در روابط عموميها مشهود است
ميرزابابا مطهري نژاد نظام جامع روابط عمومي كه زيرمجموعهي آن بايد در 10 نظام واقع شود را از ديگر مشكلاتي برشمرد كه در اين زمينه وجود دارد و گفت: نظام ارتباطات رسانهيي، افكارسنجي نظام و ارتباطات مردمي از جملهي اين نظامها است؛ در حال حاضر اين نظام جامع روابط عمومي وجود ندارد و هر روابط عمومي با سليقهي خود با رسانهها ارتباط برقرار ميكند؛ بنابراين اين موضوع نيز هر چه سريعتر بايد حل شود.
مديران روابط عمومي برخي سازمانها بدون توجه به نوع تخصص و تجربهشان انتخاب شدند
يك مدير روابط عمومي با بيان اين كه تخصص نداشتن، معضلاتي را به وجود آورده است، گفت: مديران روابط عمومي برخي سازمانها بدون توجه به نوع تخصص و تجربهشان انتخاب شدند و روابط عمومي يك مركز اجرايي است كه بايد در آن تصميمگيري شود؛ بنابراين اگر مديري تخصص و تجربهي لازم را نداشته باشد، طبيعتا جسارت تصميمگيري در موضوعات مختلف از او گرفته خواهد شد.
اميرعباس تقيپور معتقد است: در حال حاضر گرفتاريهاي روابط عمومي در كنار تخصص نداشتن برخي از مديران آنها، مشكلاتي را ايجاد كرده و در كنار اين گرفتاريها كه در بحث انتخاب مديران داريم، عدم اطلاع مديران ارشد سازمان از نقش و كاركردهاي موثر روابط عمومي باعث شده آنها اختيار لازم را به روابط عموميها تفويض نكنند و روابط عمومي در يك سيستم بستهي اداري به ايفاي نقش خود بپردازد و طبيعي است يك روابط عمومي در يك محيط بسته نميتواند به ايفاي نقش خود بپردازد.