اصل اول از اصول بين الملي اخلاق حرفه اي روزنامه نگاري : مردم حق دارند از طريق اطلاعات دقيق و جامع به تصويري عيني از واقعيت دست يابند و آراي خود را آزادانه از طريق رسانه هاي گوناگون فرهنگ و ارتباطات بيان كنند. مي دانم روزنامه نگاري را نمي توان ياد داد و بايد آنرا زندگي كرد ، اما مي توانم بعضي از تجربه هايم را به شما منتقل كنم . (گابريل گارسيا ماركز) مقدمه : آنچه از تاريخ بر مي آيد اين است كه اولين روزنامه هاي خبري توسط ژوليوس سزار منتشر شده و از آن زمان تاكنون نياز بشر به خبر و تلاش آدمي براي آگاهي از تازه ترين ، مهم ترين و جالب ترين رويدادهاي جهاني ارزش روزافزوني به خبر و خبررسانان داده است. دراين مقال سعي شده است به نكاتي مختصر و مفيد در خبرنويسي كه مورد استفاده مسوولان روابط عمومي ، روزنامه نگاران و ديگر فعالان عرصه خبري قرار مي گيرد، اشاره شود ، اميد است مورد توجه علاقه مندان قرار گيرد . تعريف خبر : تعاريف متعددي براي خبر بيان شده است كه در اينجا فقط به دومورد آن اشاره مي شود : الف ) خبر اعلام و بيان وقايع جالب زندگي اجتماعي و نقل عقايد وافكار عمومي است . ب ) خبرگزارش ساده ، خالص ، مناسب ،دقيق و خلاصه رويدادها ، گفته ها و انديشه ها است. عناصر شش گانه خبر : كه ، كي ، كجا ، چه ، چرا ، چگونه يك خبر درست بايد داراي عنصرهاي شش گانه فوق الذكر باشد و بايد دقت كرد كه مخاطب بتواند پاسخ به اين پرسشهارا خود بيابد. كه: نشان دهنده انسانها ، جانوران ، سازمانها و يا چيزهايي است كه در رويداد حضور و يا دخالت دارند و يا رويداد به گونه اي با آنان در ارتباط است . كي : نشان دهنده زمان وهنگام رويداد است. كجا : نشان دهنده مكان رويداد است كه علاوه بر موقعيت محل بايد فاصله آن را با نقاط مهم ديگر ( مركز استان ، مركز كشور،… ) بيان كند. چه : نشان دهنده موضوع آنچه كه رويداد را تشكيل مي دهد است. چرا : نشان دهنده انگيزه اي است كه پديد آورنده رويداد مي باشد. چگونه : نشان دهنده چگونگي رويداد است و ترتيب و كيفيت آن را مشخص مي كند. نكته مهم اين كه بايد در متن خبر درباره عناصر خبري نهفته در خبر توضيح مناسب و شايسته را داد و در صورتي كه يكي از عنصرهاي خبر مورد ترديد ويا ابهام باشد اين كمبود را در خبر بيان كرد . ارزشهاي خبري : عبارتند از دربرگيري ( جامعيت) ، شهرت ، تضاد ، استثنا ، تنوع ( تعداد ومقدار ) ،مجاورت ، تازگي الف ) اصول خبرنويسي : ( نوشتن يك جمله درست سخت ترين كار دنياست .) ارنست همينگوي 1. مفاهيم اساسي خبر نويسي عبارتند از : درستي ، روشني و جامعيت خبر 2. خبر بايد درست ،كامل ، ساده ، روان و به زبان مردم عامي و در جمله هاي كوتاه نوشته شود . 3. خبر بايد فاقد واژه ها و عبارتهاي دشوار و دور از ذهن باشد. 4. خبر بايد بيشترين اطلاعات را در كوتاه ترين متن ارائه كندتا علاقه مندان در كمترين فرصت بيشترين بهره را ازآن ببرند. 5. خبر بايد به گونه اي تنظيم شود كه بخشهاي مختلف آن(تيتر و ليد و متن)با يكديگر هماهنگي وتطابق لازم را داشته باشند. 6. خبر بايد اطلاعات مورد نياز خوانندگان را در بر داشته باشد. 7. در خبر نبايد پاراگراف ها را با يك عبارت تكراري آغاز كرد. 8. به هنگام به كاربردن نام افراد ، سازمانها در خبر آنچه مهم است آگاهي مخاطب از مقام ومليت و جنسيت فرد است و دانستن نام و نام خانوادگي براي مخاطب ارجحيت ندارد و براي آن كه شناسايي به خوبي صورت گيرد ، بايد در بار اول ، به ترتيب به نام و نام خانوادگي ، مقام اجتماعي ونام كامل سازمان اشاره شود و در پاراگرافهاي بعدي با توجه به متن خبر از مشخصات بعدي استفاده كرد. 9. در خبر بايد از كاربرد عنوانهاي تحصيلي (دكتر،مهندس)عنوان هاي آداب منشانه (آقا،خانم،تيمسار،جناب ) خودداري شود. 10.براي تهيه و نگارش يك خبر خوب و كامل تكيه برحافظه كافي نيست ، بلكه از آغاز تا پايان تهيه گزارش بايد يادداشت برداري شود و پس از دوباره خواني ، تكميل و اصلاح متن ، خبر به صورت دقيق تنظيم گردد. بنابراين قلم ، كاغذ ، ضبط صوت و دوربين عكاسي از لوازم ضروري تهيه خبر است . 01. براي تهيه خبرهاي كامل ، جامع و تازه بايد همواره با مردم در تماس بود و نيازهاي جامعه را شناخت . 11. همواره پس از تنظيم خبر بايد دوباره خواني خبر صورت گيرد ، تا هرگونه ابهام احتمالي رفع شده و از جامع و كامل بودن و صحيح بودن خبر اطمينان حاصل شود. 21. نويسنده خبر بايد به دستور زبان و آيين نگارش فارسي مسلط و به فرهنگ غني ايراني و اسلامي جامعه آشنايي كامل داشته باشد. 31. براي موفقيت در عرصه خبرنويسي،نويسنده خبر بايد آگاهي هاي سياسي، فرهنگي ، اجتماعي ،اقتصادي و ديني خود را افزايش دهد. 41. توجه به تازگي واهميت سرعت درتهيه خبر و از ضروريات حرفه خبرنگاري است . ولي بهانه سرعت در كار توجيه مناسبي براي بي دقتي در نگارش خبر نيست . 51. مشاهده غلط املايي و انشايي در خبرنويسي به هيچ وجه پذيرفتني نيست . 61. نامهاي خارجي ، نامهاي خاص ، عبارات علمي و نقل قول از ديگران را در متن خبر بايد داخل گيومه نوشت. 71. در نگارش نامهاي خاص وعام به ويژه اسامي خارجي دقت در نگارش شرط لازم و يكسان نويسي نامها شرط كافي است . 81. خبرهاي جالب از رويدادهايي كه به نظر ديگران عادي و كم ارزش مي آيند ، به وجود مي آيد. 91. هرچه اهميت موضوع خبر بيشترو هراندازه علاقه متقاضيان براي آگاهي از خبر بيشتر باشد، بايد خبر را مشروح تر نوشت. 02. خبر نادرست به جاي پاسخ گويي به نياز متقاضيان چند پرسش جديد را مطرح كرده و آنها رانيز بي پاسخ مي گذارد. 12. رفتار شايسته و منطقي و آراستگي ظاهري هنگام تهيه خبر تاثير بسياري برروي منبع خبر دارد. 22. فرد حقيقي و يا حقوقي كه خبر از او سرچشمه مي گيرد را منبع خبر مي گويند. 32. تاحد امكان درخبربايد به نقل قول مستقيم پرداخت و بايدتلاش كرد تا انتقال مفهوم پيام ومطلب بر منبع خبر استوار شود. 42. سابقه خبر يعني توضيح دادن در خصوص گذشته و پيشينه خبركه معمولا در پاراگراف آخر و پس از ارائه مطالب جديدمي آيد، ذكر اين سابقه كمك شاياني در درك بهتر خبر براي مخاطب خواهد داشت و براي اتصال سابقه به متن خبر از واژه هاي كليشه اي نظير گفتني است ، شايان ذكر است و … استفاده مي شود . 52. در نگارش خبر بايد مقياسهاي متري ، ميزان و بهاي كالاها ، درجه ها و درصدها ، آمارها ، رتبه ها، ساعت و تاريخ ، روزها و صفحه كتابها و مانند آن را بايد با عدد نوشت. 62. شماره يك وكسر كمتر از يك را بايد با حروف نوشت . ( شماره هاي 2 و 10 را مي توان هم با حرف و هم با عدد نوشت. ) 72. رعايت نشانه گذاري فارسي در تنظيم و نگارش خبر الزامي است. ب) قواعد تيتر نويسي : كم گوي و گزيده گوي چون در تا زاندك تو جهان شود پر 28.تيتر جوهره و روح خبر و ماندگارترين قسمت خبر در ذهن مخاطب است.و بايد خلاصه مهمترين مطلب خبر باشد. 29.تيترنويسي يكي از فني ترين ، حرفه اي ترين و در عين حال شيرين ترين كارهاي تهيه خبر است . تيتر اگر اصولي و با علم به ويژگيهاي مخاطب و متناسب با موضوع انتخاب شود مي تواند بسياري از مخاطبين بي تفاوت نشريات را نيز جذب كند. 30.تيتر جمله اي است كه در خلاصه ترين شكل ممكن ، قصد دارد پيامي مرتبط با متن خبر را به مخاطب منتقل كند. 31. از تكرار كلمات در تيتر بايد خودداري شود. همچنين در تيتر از كاربرد واژه هاي اضافي و توضيحي بايد خودداري كرد. 32.تيتر بايد به گونه اي باشد كه درآن به اندازه نياز و فقط به مهمترين عناصر شش گانه خبري اشاره شود . 33.در نگارش تيتر بايد از واژه هاي آشنا و رسا استفاده كرد . 34.تيتر بايد حتي الامكان با فعل به پايان رسيده و داراي مفهوم باشد. 35.در تيتر نياز به نقطه گذاري در پايان جمله نيست ، ولي به كاربردن علائم سجاوندي در داخل تيتر اشكالي ندارد. 36.تيتر بايدكوتاه ،جامع و مانع ،مختصر و مفيد ، منطبق و هماهنگ با خبر،جاذب وجالب،روشن و دقيق،روان و سليس و بدون ابهام باشد. 37. تيتر نبايد مبهم و شعاري باشد. همچنين از نگارش تيتر سئوالي و منفي بايد پرهيز كرد 38.در تيتر بايد با كمترين واژ ه ها بيشترين معني ، مفهوم و پيام را بيان كرد. 39.تيتر بايد به گونه اي باشد كه نوع ، موضوع و ارزشهاي خبري را بيان كند . 40.تيتر حتي المقدور نبايد با قيدهاي زمان و مكان شروع شود . 41.تيتر را بايد پس از تنظيم خبر نوشت. قواعد ليد نويسي : از واقعه اي تورا خبر خواهم كرد وآن را به دو حرف مختصر خواهم كرد 42. ليد خلاصه مهمترين بخش خبر است .جالب ترين و پرهيجان ترين موضوع ، تازه ترين رخداد و محكم ترين بخش خبر را بايد با كلمات جذاب ، بديع ، جاندار ، قاطع و هيجان انگيز در ليد خبر نوشت . 43.در تهيه وتنظيم خبر، مهمترين كار نوشتن مقدمه يا ليد Lead)) به صورت خلاصه و فشرده است.در واقع ليد چيزي نيست جزهمان چند جمله اول خبر كه هدايت گر مخاطب به درون خبر است. 44. ليد بايد كوتاه ، درست و رسا باشد ، هرچه ليد كوتاه تر باشد ، جذاب تراست . ليد خوب حداكثر بين 15-10 كلمه است . 45.از ذكر مطالب مبهم وكلي و كم اهميت و جزيي در ليد بايد خودداري شود. 46.نام و نام خانوادگي افراد را در صورتي در ليد ذكر مي كنيم كه مخاطب بتواند مسووليت و نقش او را در ذهن مجسم كند، در غير اين صورت براي معرفي افراد در ليد بايد از مسووليت و سمت و ديگر خصوصيات مربوط استفاده كرد. 47.در ليد بايد سعي شود به عناصر شش گانه خبري پاسخ داده شود . 48. در ليد نبايد شك و ترديد در موضوع خبر رسوخ نمايد و همچنين از مجهول نويسي در ليد بايد پرهيز كرد. 49.جز در موارد استثنايي نبايد ليد را با زمان ومكان شروع كرد. 50.نتيجه واقعه يا رويداد تاحد ممكن بايد در ليد آورده شود