جمعي از كارشناسان علوم ارتباطات مي‌گويند: مساله روابط عمومي در ايران و در برخي از كشورهاي جهان سوم معضلي است كه هنوز كار جدي بر روي آن انجام نشده است
به گزارش ايرنا، آنان معتقدند: روابط عمومي پديده‌اي است كه هنوز جايگاه و تاثير آن در جهان، تحولات جامعه چه به صورت مثبت و چه منفي مشخص نشده است اما مسلم است كه اين پديده به صورت يك نفوذ فرهنگي وارد اين جوامع شده ، شكل گرفته و رشد كرده است بي‌آنكه كارآيي آن دقيقا مشخص شده باشد.

يكي از آنان گفت : تاريخچه روابط عمومي به حدود يك قرن پيش در جامعه سرمايه داري آمريكا برمي گردد و ردپاي آن در ايران را مي‌توان از دهه ‪۱۳۳۰‬يافت.

مهدي فتاحي گفت: بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه پس از گذشت چند دهه، هنوز روابط عمومي و فعاليت‌هاي آن با خصايص جوامع جهان سوم منطبق نشده است.

معصومه اميدي يك كارشناس ديگر ارتباطات اظهارداشت: شايد بتوان گفت كه شيوه عمل روابط عمومي در ايران ريشه در نسخه‌اي آمريكايي دارد كه مناسب بيماري‌هاي يك جامعه مبتني بر رقابت‌هاي آزاد سرمايه داري است اما پيچيدن اين نسخه براي يك كشور جهان سومي با مشكلات بسياري مواجه است.

وي ادامه داد: متون درسي دانشگاهي در اين رشته ، كپي برداري و ترجمه متون كشورهاي سرمايه دار است و هيچ قدمي براي تدوين متون درسي روابط عمومي ، خاص جهان سوم يا خاص ايران برداشته نشده است.

وي اظهارداشت: حال وقتي يك مدير روابط عمومي در عمل با چنين شرايطي مواجه نشود اما در يك سازمان ايراني با تمام ويژگي‌هاي آن مشغول كار روابط عمومي باشد ، ناچار يا بايد خود كارهاي روزانه خلق كند و يا كارهايي را بپذيرد و از الگوهاي قبلي پيروي كند.

وي تصريح كرد: بررسي‌هايي كه در دهه گذشته درباره عملكرد روابط عمومي در ايران از سوي برخي از دانش آموختگان دانشگاهي در اين رشته به عنوان رساله تحصيلي انجام شده حاوي شواهدي از اين بي‌برنامگي در روابط عمومي ها است.

اميدي گفت: در يكي از اين پايان نامه‌ها آمده است روابط عمومي سر سفره هنر مي‌نشيندو زير سايه جشن هنر گذر از ديگر عموم كاري ندارد جز:تععين وقت برنامه‌ها .

وي افزود: اگر چه روابط عمومي‌ها هميشه يك طومار چند رديفي در مورد وظايف و خدمات حياتي كه انجام مي‌دهند ارايه مي‌كنند ولي مهم‌ترين كار روابط عمومي ، بريدن دوره جرايدي است كه خبر يا مصاحبه رييس دستگاه آنها در آن منتشر شده است.

يكي ديگر از كارشناسان اجتماعي استان ايلام در اين زمينه گفت: متاسفانه در برخي ادارات كار مصاحبه و انجام گزارش بدون الگويي منسجم انجام مي‌شود و نقش روابط عمومي در اين بخش به صفر تنزل پيدا مي‌كند.

ميلاد رضا پسند افزود: روابط عمومي در برخي از دستگاه‌ها جايگاه واقعي خود را از دست داده كه به دليل بي‌اعتمادي بالاترين مقام سازمان ، كارآيي روابط عمومي در انجام وظايف خطير خود و كار ارتباط به رسانه‌هاي جمعي بدون اطلاع وي انجام مي‌شود و مسئول روابط عمومي مجبور است كه صرفا به بريده جرايد مربوط به آن مصاحبه دست يافته و آن را بايگاني كند.

وي اظهار داشت: گاهي نقش روابط عمومي به دليل اعتماد رييس دستگاه به بالاترين حد ممكن مي‌رسد و در اين صورت با حمايت مسئول دستگاه توانايي و كارآيي آن به دليل ارتباط مستقيم و حفظ روحيه محافظه كارانه به عنوان يك تبليغات سبك و يا سپر بلا در برابر وسايل ارتباط جمعي مبدل مي‌شود.

وي ادامه داد: در چنين شرايطي روابط عمومي تبديل به يك كارگردان تمام عيار يك مصاحبه خبري مي‌شود و در بسياري از موارد آنچه هدف نهايي روابط عمومي است جلب رضايت كارفرماست كه در بسياري از اين موارد اين رضايت وقتي حاصل مي‌شود كه مصاحبه داراي بار تبليغاتي و حاكي از ارايه عملكرد مثبت دستگاه باشد.

وي گفت: به ندرت روابط عمومي پيدا مي‌شود كه تحت تاثير عوامل گوناگون شخصيتي ، درون سازماني و برون سازماني نه آن سپر بلا باشد و نه آن بايگان بريده جرايد بلكه عصايي مي‌شود در دست رييس سازمان تا بتواند با مردم به درستي ارتباط برقرار كند و نيز پلي مي‌شود براي وسايل ارتباط جمعي تابتوانند رسالت خود را در آگاهي مردم ايفا كنند كه اين امر نيازمند داشتن يك بانك اطلاعاتي مناسب از وضعيت موجود مرتبط با درن سازمان و برون سازمان مي‌شود.

يك كارشناس علوم سياسي نيز در اين خصوص گفت:روابط عمومي به جاي مبدل شدن به پايگاه امين اطلاعاتي سازمان از جنبه‌هاي مختلف و بكارگيري افراد توانمند، خوش فكر و خلاق عموما به بايگاني افراد ناكارآمد و ناآگاه از وظايف و بعضا براي رهايي مدير از دست برخي افراد نورچشمي و سفارش شده مبدل شده است.

احسان عباسي افزود: در مواردي با اين احساس كه برخي روابط عمومي‌ها پرت تر از آن هستند كه اساسا نقش و وظيفه خود را در قبال دستگاه متبوع خود و نيز مطبوعات بدانند ، براي انجام يك مصاحبه به جاي تماس با روابط عمومي ، خبرنگاران با منشي يا رييس دفتر مسئول اداره تماس مي‌گيرند در حالي كه مي توان با بهره برداري از وجود رابطي به نام روابط عمومي يك مصاحبه قوي و مناسب را ترتيب داد.

وي ادامه داد: اينچنين نگرشي از سوي خبرنگاران نيز به هيچ وجه صحيح نيست زيرا روابط عمومي بايد به عنوان تكيه گاه براي خبرنگار به شمار رود ، تكيه گاهي كه به موقع مي‌تواند مشكلات كار خبري را برطرف سازد و جلوي اشتباه ناشي از بي‌اطلاعي يا كم اطلاعي خبرنگار در دستيابي به واقعيت را بگيرد.

وي اظهار داشت: جوهر كار روابط عمومي‌ها كه ايجاد ارتباط ميان بخش‌هاي مختلف يك سازمان از يك سو و ايجاد رابطه توام با شناخت افكار عمومي درباره آن سازمان از سوي ديگر است ، فراموش شده است.

عباسي افزود: حال براي رفع اين معضل بايد جايگاه روابط عمومي در ادارات و سازمان‌هاي كشور تبيين شود و نقش روابط عمومي براي افراد درون سازمان از بالاترين مقام گرفته يا پايين‌ترين آنها مشخص شود زيرا يك روابط عمومي قوي به واسطه داشتن آگاهي از درون ساختارهاي سازمان و پيامدهاي مربوط به آن و ديدگاه‌هاي برون سازماني مي‌تواند در حكم يك مشاور امين و شايسته براي رييس سازمان ايفاي نقش كند و اين مستلزم بازنگري در تعريف نقش‌ها و جايگاه‌هاي روابط عمومي است.